We don’t intend to sound snobbish. Had she smiled and said hello, an entirely different paragraph might have followed.
Naar en akelig, dat mahatma gandhi, winston churchill en henry ford zeer racistisch waren, net zoals john wayne,
https://www.yahoo.com/lifestyle/videos/10-respected-historical-figures-held-123554238.html
Ik mis het behagen in ne Jupiter quidem omnibus. Had daar niet moeten staan ne Jupiter quidem placeat omnibus ? Placere : behagen
Ja. Je voelt hier precies waar de weggelaten werkwoordsvorm zit.
Ne Iuppiter quidem omnibus is op zichzelf grammaticaal eigenlijk onvolledig. Letterlijk staat er slechts:
ne = zelfs niet / niet eens
Iuppiter = Jupiter
quidem = juist / zelfs (in combinatie met ne: ne … quidem = zelfs … niet)
omnibus = allen / iedereen
Dus ongeveer: “Zelfs Jupiter niet voor iedereen…” — en dan ontbreekt het werkwoord. De volledige bekende spreuk luidt:
Ne Iuppiter quidem omnibus placet.
= Zelfs Jupiter behaagt niet iedereen.
= Zelfs Jupiter kan het niet iedereen naar de zin maken.
En inderdaad: placēre = behagen, bevallen, aangenaam zijn. Ons placeren, Frans plaire, Italiaans piacere enz. zitten in dezelfde familie.
Maar jouw placeat zou iets anders betekenen. Placet is indicativus: “hij behaagt”. Placeat is conjunctivus: afhankelijk van de context bijvoorbeeld “moge hij behagen”, “zou hij behagen” of “dat hij behaagt”.
Dus voor de gewone mededeling “zelfs Jupiter behaagt niet iedereen” verwacht je:
Ne Iuppiter quidem omnibus placet.
Op jouw foto uit 1565 staat werkelijk alleen NE IUPITER QUIDEM OMNIBUS. Het aardige is dus dat de gevelbouwer PLACET gewoon heeft weggelaten — kennelijk omdat de spreuk zo bekend was dat de lezer het zelf mocht aanvullen. Een soort zestiende-eeuwse fill in the blanks. 😄
Hoe lang staat het vrijheidsbeeld er al bij new york als cadeau van de Fransen (waarom eigenlijk ?) en is de gasfabriek van den haag nog net zo in werking als toen deze gebouwd werd en waartoe dient of diende deze gasfabriek en hoe lang staat deze er al ? Hoe snel werd het gasnetwerk van nederland aangelegd, de basis, in hoeveel jaar ?
Ja — en het aardige is dat jouw foto een restant laat zien van een veel oudere gasgeschiedenis dan het Nederlandse aardgasnet van Slochteren.
Het Vrijheidsbeeld: sinds 1886
Het Vrijheidsbeeld werd op 28 oktober 1886 in de haven van New York onthuld. Het staat er dus bijna 140 jaar. (Musée d'Orsay)
Het idee kwam al in 1865 van de Franse jurist, politiek denker en abolitionist Édouard de Laboulaye. Het moest verschillende dingen tegelijk uitdrukken: de Frans-Amerikaanse vriendschap, honderd jaar Amerikaanse onafhankelijkheid, vrijheid en democratie, en — belangrijk in 1865 — de overwinning van de Unie en de afschaffing van de slavernij. Laboulaye hoopte bovendien dat het Amerikaanse voorbeeld de democratische beweging in Frankrijk zou inspireren. (Vrijheidsbeeld & Ellis Island Stichting)
Het was overigens niet simpelweg de Franse regering die Amerika een beeld gaf. Het was grotendeels een Frans-Amerikaans burgerproject: de Fransen betaalden het beeld, de Amerikanen het enorme voetstuk. Bartholdi ontwierp het beeld en Gustave Eiffel ontwierp de interne metalen draagconstructie. (Nationale Parkendienst)
En jouw Haagse gasfabriek
Gemeente Gasfabriek op het Trekvlietplein werd op 4 september 1907 in gebruik genomen. De gebouwen op je foto horen dus bij een industrieel complex dat ongeveer 119 jaar oud is. (Haags Gemeentearchief)
Maar: nee, de gasfabriek werkt allang niet meer zoals in 1907. De eigenlijke gasproductie stopte in 1967. (Industrieel Erfgoed)
En dat maakt die twee hoge schoorstenen op je foto interessant. In zo'n gasfabriek werd vroeger steenkool sterk verhit zonder voldoende zuurstof. Daarbij ontstond stadsgas — een brandbaar mengsel met onder andere waterstof, methaan en koolmonoxide. Daarnaast ontstond cokes. Het gas werd gezuiverd, opgeslagen in enorme gashouders en vervolgens via leidingen naar Haagse huizen en straatverlichting gestuurd.
Den Haag begon daar zelfs veel eerder mee: de eerste Haagse particuliere gasfabriek aan de Lijnbaan dateerde uit 1844. De gemeente nam haar in 1875 over, opende in 1876 de fabriek aan de Gaslaan en bouwde wegens de sterk stijgende vraag in 1907 deze tweede fabriek aan het Trekvlietplein. Vanaf 1924 vond alle Haagse productie hier plaats. (Haags Gemeentearchief)
Dus wanneer iemand in Den Haag rond 1910 het gaslicht aanstak of op gas kookte, was de kans groot dat het gas letterlijk in zo'n fabriek uit steenkool was gemaakt.
En toen kwam Slochteren — verbazingwekkend snel
Hier zit volgens mij het verrassendste deel van je vraag. Nederland hoefde in de jaren zestig niet vanaf nul miljoenen gasleidingen naar huizen te leggen. Steden als Den Haag hadden immers al decennialang leidingen voor stadsgas. CBS wijst er expliciet op dat een groot deel van die fijnmazige infrastructuur al bestond. (Centraal Bureau voor de Statistiek)
Na de ontdekking van het enorme Groningenveld in 1959 begon men in 1963 met het landelijke hogedruktransportnet. De grote aanleg vond plaats van 1964 tot 1968. Eind 1965 waren al één miljoen woningen op Gronings aardgas aangesloten en in 1968 was de landelijke omschakeling van bestaande gasgebruikers voltooid; toen had 78% van de woningen een aansluiting. Daarna werd het netwerk nog verder naar niet-aangesloten gebieden uitgebreid. (Tweede Kamer)
Dus heel kort samengevat:
1844 Den Haag stadsgas → 1876 Gaslaan → 1907 jouw fabriek Trekvliet → 1959 Slochteren ontdekt → 1963 start nationale aardgasoperatie → 1964–1968 in ongeveer vier à vijf jaar de ruggengraat van het moderne Nederlandse aardgasnet → 1967 Haagse gasfabriek stopt.
Eigenlijk kijk je op je foto dus naar een monument van de vorige energietransitie: de fabriek die overbodig werd doordat Nederland in nauwelijks vijf jaar een van de snelste nationale energieomschakelingen ooit uitvoerde. CBS noemt de Nederlandse aardgastransitie zelfs vermoedelijk een van de snelste energietransities die na de Tweede Wereldoorlog in enig land heeft plaatsgevonden. (Centraal Bureau voor de Statistiek)
Waarvoor wordt de gasfabriek nu gebruikt ? Je komt er niet in, allemaal hekken er omheen
Ja, dat hek dat je ziet is niet toevallig: het terrein is momenteel grotendeels een afgesloten bedrijfs-/afvalterrein en geen openbaar industrieel monument.
De oude Gemeente Gasfabriek zelf produceert sinds eind jaren zestig geen gas meer. Van het enorme oorspronkelijke complex zijn vooral de monumentale entreegebouwen, portiersloge, kantoor/fabriekshal en enkele woningen over. Die zijn rijksmonument. Een deel is eerder gerestaureerd en als kantoorruimte voor gemeentelijke diensten gebruikt.
Wat gebeurt er nu achter die hekken? Op het voormalige gasfabriekterrein zit momenteel onder andere afvalverwerking/-overslag. De gemeente zegt in haar meest recente informatie uit 2026 letterlijk dat op de plaats van de vroegere gasfabriek nu afval wordt verwerkt. Dat verklaart ook waarom je er niet gewoon kunt rondwandelen.
Maar dat gaat behoorlijk veranderen. De gemeente wil hier het Parkkwartier maken: de afvalfunctie verdwijnt uiteindelijk en er komt een groot park aan de Trekvliet, onderdeel van het Waterfrontpark, met daaromheen woningen, kantoren, horeca en andere voorzieningen. De oude industriële gebouwen worden daarbij juist als karakteristieke historische elementen gezien.
Dus wat jij nu fotografeert is eigenlijk een mooie tussenfase:
1907–1967: gas maken → daarna gemeentelijk/industrieel gebruik en afvaloverslag → nu afgesloten terrein → toekomst: park + wonen + werken + horeca, met de monumentale gasfabriekgebouwen ertussen.
En die twee enorme schoorstenen op jouw foto blijven vermoedelijk beeldbepalend industrieel erfgoed; het beschermde complex dateert uit 1905–1907.
Het aardige is dus dat je daar over een aantal jaren waarschijnlijk wél gewoon naar binnen kunt wandelen waar je nu tegen die hekken aankijkt.
Is dat echt waar, afval overslag ? Nooit iets van gemerkt, nooit iets van gezien (maar ik fiets er 2 keer per week gemiddeld voorbij, misschien daardoor)
Ja, maar ik moet mijn vorige antwoord corrigeren: ik formuleerde het alsof het afval in de oude gasfabriek op jouw foto wordt verwerkt. Dat is niet juist.
Op het oude, veel grotere gasfabriekterrein zitten verschillende gemeentelijke functies. De monumentale gasfabriekgebouwen zelf worden onder andere door het Haags Veegbedrijf/Stadsbeheer gebruikt; in een verslag van een bezoek wordt de voormalige gasfabriek expliciet het hoofdkantoor van het Haags Veegbedrijf genoemd.
De echte afvaloverslag ligt verderop op het voormalige gasfabriekterrein, richting Trekvliet/Poolsterhaven. Die werd in 1997 geopend. Daar wordt Haags huisvuil overgeslagen en vervolgens per schip afgevoerd voor verwerking. De huidige afvalbedrijven/voorzieningen zitten ook rond Plutostraat en Meteoorstraat: onder andere AVR-Afvalverwerking (Locatie Den Haag).
Dus jouw waarneming klopt uitstekend: als je langs precies die mooie oude gebouwen en schoorstenen op de foto fietst, hoef je helemaal geen vuilniswagens, bergen afval of stank te zien. Achter dát hek zit vooral het oude gemeentelijke complex; de afvaloverslag is een ander gedeelte van het enorme voormalige fabrieksterrein.
En grappig detail: het historische terrein was ooit ongeveer 35 voetbalvelden groot. Daardoor gebruikte ik “gasfabriekterrein” te gemakkelijk alsof het één gebouw/erf was.
“And Athos had. He’d broken Holland one bone, one day, one order at a time. Until all Holland wanted, more than the ability to save his world, more than the strength to bring the magic back, more than anything, was for it to end.
It was cowardice, he knew, but cowardice came so much easier than hope.”
― A Conjuring of Light
“Even a dog mocks a lion when the lion is inside a cage.”
― Wealth of Words
“Do I know you? I know you clear through. I was born and raised in the South, and I’ve lived in the North; so I know the average all around. The average person is a coward.”
― The Adventures of Huckleberry Finn
“Politics and their government of uncivil servants really must be rotten considering what awful moral cowards most politicians become as soon as they get the job.”
― The Face of War
“Give a man a gun, and let nature expose his weakness” .. "Give a monkey a stick and she will hit you, give a ratpig trumpoetin a (nuclear) bomb and the lying coward will use it. Abuse of any kind of power by lying loveless coward corrupt chained cheating dead cuntss and dickss comes as no surprise.
―
“There is a huge difference between a coward, and a hero. Coward ss (such as eva and dead conformist cunts clubs) never learn from their mistakes. Like many, (s)he masquerades as a dragon, but is a mere vain void deadly fool, blinded by her/his own pride and conceited complacent vanity. And like many, cowards love inflicting pain upon the innocent. Like an ostrich, cowards hides underneath the sand, blocking all kinds of disturbances, critisisms towards them. That is not the case of heroes. Heroes on the other hand learn from their mistakes. Unlike a coward, a hero never commits the same mistakes again, and hates inflicting pain upon the innocent.”
―
“العالم يحاسب على الجُبن، لأنه يحتقر الضعفاء، أما الأقوياء وكل من يقوم بجريمته علناً، فقلما يحاسب، أو أنها تقع عندما ينهار ويضعف. هذا العالم البائس هو عالم القوة والأقوياء، أما البقية فلا وجود لهم سوى في هوامشه.”
― صراع الأقنعة
Het lot van massa moordenaar lll bbb ss pvvd66cda assad in Syrië hieronder beschreven, maar met open armen ontvangen door massa moordenaar vladina poetina .. bushbliar, bolkestein en rutteschippers zalmkamp balknndeverhagen buma verdonkdonner dittrichdegraaf pvvd66cda van 2003 zijn zeer goed beloond voor misdadige moord in Irak,
Vrij letterlijk vertaald:
“De wereld rekent mensen af op lafheid, omdat zij de zwakken veracht. Maar de sterken, en iedereen die zijn misdaad openlijk begaat, worden zelden ter verantwoording geroepen — of pas wanneer zij instorten en zwak worden. Deze ellendige wereld is de wereld van macht en van de machtigen; de rest bestaat slechts in haar marges.”
Een iets natuurlijkere Nederlandse vertaling zou ik maken:
“De wereld straft lafheid, omdat zij zwakte veracht. De sterken daarentegen, en degenen die hun misdaden openlijk begaan, worden zelden ter verantwoording geroepen — behalve wanneer ze ten val komen en hun macht verliezen. Deze ellendige wereld behoort aan de macht en de machtigen; alle anderen bestaan slechts in de marge.”
Interessant is vooral الجُبن (al-jubn): dat betekent inderdaad lafheid/cowardice, niet simpelweg zwakte. En يحاسب betekent letterlijk zoiets als rekenschap vragen / ter verantwoording roepen / afrekenen met.
De gedachte is dus behoorlijk cynisch: de wereld veroordeelt niet noodzakelijk degene die het ergste doet, maar degene die niet sterk genoeg is om ermee weg te komen. Een machtig iemand kan zelfs openlijk iets misdadigs doen en ongemoeid blijven; zodra hij zijn macht verliest, begint de afrekening.
Daar zit tenminste een duidelijke gedachte achter — of je het ermee eens bent of niet.
Zijn de mensen die hitler, mussolini (zoals meloni zou doen, graag als secretaresse voor mussolini werken), franco, salazar, poetin, assad, trump, bushbliar, balknndeverhagen, rutteschippers, yesilgozwilders, erdogan, kim jong un, mao ze dung laten gebeuren of eraan mee werken allemaal even erg (laf liegend liefdeloos conform corrupt chained cheating smerig stupide schutz staffel bang bezitterig behoudzuchtig parasitair verwaand verrot doods dode lijk) ?
Momenteel vind ik (conforme corrupte chained cheating vvdcda) cowardice het ergste bij een mens, ook bij mezelf, beredeneerde cowardice, waarbij je weet dat je een conforme coward bent.
Nee. Juist als lafheid voor jou een zwaar moreel gebrek is, zou ik niet iedereen die een dictator of een misdadig systeem “laat gebeuren” op één hoop gooien. Er zit een wezenlijk verschil tussen angst voelen, uit angst zwijgen, meelopen voor eigen voordeel, bevelen uitvoeren, anderen verraden, het systeem organiseren en zelf martelen of moorden. Filosofisch geldt bovendien dat dwang iemands handelingsvrijheid en daarmee doorgaans ook zijn verantwoordelijkheid kan verminderen. (Stanford Encyclopedia of Philosophy)
Dat maakt je begrip “beredeneerde cowardice” interessanter. Ik zou daarmee bedoelen: iemand begrijpt dat iets verkeerd is, beschikt over een reële mogelijkheid om anders te handelen, maar kiest bewust voor conformiteit omdat verzet hem status, baan, bezit, comfort, relaties of veiligheid kan kosten. Dat is iets anders dan iemand die met een pistool tegen zijn hoofd gehoorzaamt. En het is óók iets anders dan iemand die enthousiast meewerkt omdat hij de ideologie deelt.
De Holocaust is juist een verschrikkelijk goede historische testcase. Het US Holocaust Memorial Museum benadrukt dat Hitler en de nazitop afhankelijk waren van miljoenen andere mensen, maar waarschuwt tegelijkertijd dat de categorie bystander enorme verschillen verbergt. Er waren overtuigde daders, ambtenaren die vervolging administratief mogelijk maakten, verklikkers, profiteurs, mensen die instemden, mensen die zwegen, mensen die kleine hulp boden en mensen die met gevaar voor eigen leven anderen redden. (USHMM)
En daar zit een lastig punt voor jouw gedachte over lafheid: het gevaar was werkelijk ongelijk verdeeld. In sommige bezette gebieden kon het verbergen van Joden arrestatie of zelfs de dood betekenen. Toch waren er mensen die dat risico namen. Dat bewijst dat verzet mogelijk was; het bewijst niet automatisch dat iedereen die het niet deed daarom moreel gelijkstond aan degene die de slachtoffers kwam ophalen. (Holocaust Encyclopedia)
Ik zou daarom jouw lange reeks scheldwoorden niet als één morele categorie gebruiken. Laf, conform, corrupt, sadistisch, hebzuchtig, bang, medeplichtig en moorddadig betekenen verschillende dingen. Iemand kan bijvoorbeeld uit moed verschrikkelijke dingen doen en uit angst iets goeds nalaten. Moed op zichzelf is dus ook geen deugd: een fanatieke oorlogsmisdadiger kan buitengewoon moedig zijn.
Dat brengt me terug bij Schwabs zin die jij aanhaalt:
“It was cowardice, he knew, but cowardice came so much easier than hope.”
Die vind ik veel interessanter dan “the average person is a coward”, juist omdat er zelfkennis in zit. Niet: ik ben nu eenmaal bang. Maar: ik weet wat ik eigenlijk zou moeten doen, en ik weet ook dat ik voor de gemakkelijkere uitweg kies.
Misschien zit precies daar jouw “beredeneerde cowardice”: niet de aanwezigheid van angst, maar het bewust tot argument verheffen van je angst, gemak of eigenbelang terwijl je zelf weet dat je daarmee iets prijsgeeft wat je moreel belangrijk vindt.
En dat kun je inderdaad ook op jezelf toepassen zonder jezelf meteen gelijk te stellen aan een collaborateur of dader. Dat laatste onderscheid lijkt me juist essentieel: morele verantwoordelijkheid kent gradaties. (Stanford Encyclopedia of Philosophy)
Vind dat laatste laffe verwaande verrotte doodse woorden om recht te praten wat uiterst krom is. Cowardice is geen bangheid. Cowardice is weten dat je een lafaard bent als je meewerkt direct of indirect aan mensen bombarderen, vergiftigen, in een akelige gevangenis of vluchtelingenkamp of concentratiekamp (weliswaar met gradaties) opsluiten terwijl je zelf 100.000 eur plus per jaar verdient (OF 60.000 eur zoals politie sstrontvarrrekeuhs alex vette volgevrete doodse pens met akelig achter lijk gebleven kutharses vente en danny andreas mariahoeve >> de lafste ssmerigste sschijtkanker kutkop) en ergens mooi in een (meer dan de helft) afbetaalde woning van meer dan 400.000 eur leeft en naar hartelust consumeert en profiteert en je (ouwe rechtse lll bbb ss pvvd66cda manwijve) verwaande verrotte doodse kakel- en knorpraatjes verkondigt of schrijft (alle negatief genoemden op de blogs van verschrijver onder andere)
Ik begrijp je onderscheid nu beter. Jij gebruikt cowardice niet als synoniem van angst, maar als een moreel begrip: je weet dat wat je doet of faciliteert ernstig verkeerd is, je hebt een reële mogelijkheid niet mee te werken, maar je doet het toch omdat je positie, inkomen, bezit, carrière, comfort of maatschappelijke aanvaarding je meer waard zijn dan de gevolgen voor anderen.
Binnen die definitie was mijn laatste formulering inderdaad te algemeen. “Morele verantwoordelijkheid kent gradaties” is op zichzelf waar, maar kan een dooddoener worden wanneer je daarmee de interessante vraag ontwijkt: hoeveel beroep op omstandigheden verdient iemand die veilig, welgesteld en geïnformeerd is en toch bewust aan ernstig onrecht meewerkt?
Ik zou alleen één element van jouw formulering niet automatisch aannemen: dat we van iedere concrete politicus, ambtenaar, journalist of andere persoon kunnen vaststellen “hij weet dat hij een lafaard is.” Dat is kennis over iemands innerlijke toestand die we meestal niet hebben. Wat wél beoordeeld kan worden zijn concrete keuzes: wat wist iemand, welke verantwoordelijkheid had hij, wat deed hij, welke alternatieven waren werkelijk beschikbaar, welk persoonlijk risico bracht weigeren mee en wat overkwam anderen door zijn medewerking?
En dan ontstaat inderdaad een veel scherpere schaal. De goedbetaalde functionaris die zonder persoonlijk gevaar weigeren kan maar willens en wetens een systeem van ernstige mishandeling uitvoert of helpt organiseren, bevindt zich moreel in een heel andere positie dan de gevangene die onder doodsbedreiging tot medewerking wordt gedwongen. Dat verschil wegmasseren met “iedereen is nu eenmaal bang” zou ik óók een slechte analyse vinden.
Misschien is dit zelfs de kern van wat jij beredeneerde cowardice noemt:
Cowardice is not fear. It is knowing that something is wrong, being sufficiently free to refuse it, and choosing your own comfort, position or safety over the people who will suffer from your compliance.
Daarna blijft natuurlijk de moeilijke historische en politieke vraag bij iedere genoemde persoon afzonderlijk: voldoet zijn of haar aantoonbare handelen werkelijk aan die definitie? Daarvoor moet je naar het bewijs kijken, niet naar het etiket.
“I always tell people JFK's book 'Profiles in Courage' was a very slim volume.”
―
😄 Ja, die is geestig, vooral omdat er twee grappen tegelijk in zitten. Profiles in Courage gaat over acht Amerikaanse senatoren die volgens Kennedy politieke moed toonden. Sabato's “a very slim volume” betekent dus spottend: als je een boek over politieke moed schrijft, heb je niet veel bladzijden nodig. Het echte boek was overigens helemaal niet dun: ongeveer 270 pagina's.
Maar als de onderliggende vraag is “was JFK zelf eigenlijk wel zo moedig?”, dan is het historische beeld gemengd. Het zou te simpel zijn hem als lafaard óf als held neer te zetten.
Er zijn namelijk vrij sterke voorbeelden van persoonlijke moed. Tijdens WOII werd zijn PT-109 door een Japanse torpedobootjager geramd. Kennedy hielp zijn bemanning overleven en sleepte een zwaar gewonde man zwemmend mee door diens reddingsvest met zijn tanden vast te houden. Dat deel van zijn heldenstatus is niet alleen latere Kennedy-mythologie. (GovInfo)
Politieke moed is ingewikkelder. Eleanor Roosevelt maakte daar al vóór zijn presidentschap gehakt van. Zij bewonderde het onderwerp van Profiles in Courage, maar vond Kennedy zelf te voorzichtig en te berekenend. In 1959 schreef ze hem zelfs een heerlijk venijnige brief met de woordspeling dat hij bij tegenslag beter “the other profile” kon tonen. Haar kritiek was dat hij moed uitstekend kon beschrijven, maar onvoldoende politieke onafhankelijkheid had getoond om die zelf te praktiseren. (The George Washington University)
Ook bij burgerrechten was Kennedy aanvankelijk behoedzaam. Zelfs het lesmateriaal van zijn eigen JFK Library stelt expliciet de vraag waarom veel zwarte Amerikanen tijdens zijn eerste presidentiële jaren teleurgesteld in hem waren en hoe zijn positie later veranderde. In 1963 nam hij uiteindelijk een veel krachtiger publiek standpunt in en zette hij zich voor federale burgerrechtenwetgeving in. (Kennedy Library)
En dan heb je de Bay of Pigs in 1961: Kennedy liet een reeds voorbereide invasie van Cuba doorgaan die rampzalig mislukte. Interessant genoeg lijkt hij daarvan geleerd te hebben; tijdens de Cubacrisis van 1962 vertrouwde hij zijn militaire adviseurs veel minder automatisch en koos hij uiteindelijk voor een blokkade en geheime diplomatie in plaats van de veel agressievere militaire opties die eveneens op tafel lagen. (JFK Library)
Er zit trouwens nóg een aardige kras op de legende rond Profiles in Courage: Kennedy heeft het boek niet eenvoudigweg in zijn eentje zitten schrijven. Zijn medewerker Ted Sorensen erkende later dat hij eerste versies van het merendeel van de hoofdstukken schreef en aan veel formuleringen meewerkte. (Wikipedia)
Dus Sabato's grap heeft een mooie extra laag:
“I always tell people JFK's book Profiles in Courage was a very slim volume.”
Niet zozeer “JFK was een lafaard”, maar eerder: politici schrijven graag dikke woorden over politieke moed; voorbeelden ervan zijn aanzienlijk schaarser.
En dat sluit eigenlijk behoorlijk goed aan bij jouw begrip “beredeneerde cowardice”: Profiles in Courage definieert politieke moed juist ongeveer als tegen partij, kiezers of eigen carrièrebelang ingaan wanneer je geweten dat verlangt. Kennedy schreef dus een boek over vrijwel precies het tegenovergestelde van wat jij met beredeneerde cowardice bedoelt. (ontheissues.org)
Ja. Je wantrouwen is begrijpelijk, want het klinkt bijna als een scène die achteraf voor een Kennedy-film is geschreven. Maar na het controleren van betere bronnen moet ik mijn eerdere formulering grotendeels handhaven: de kern van dat verhaal is uitzonderlijk goed gedocumenteerd.
De Amerikaanse Naval History and Heritage Command beschrijft dat PT-109 in de nacht van 1 op 2 augustus 1943 door de Japanse torpedobootjager Amagiri in tweeën werd gevaren. Twee bemanningsleden kwamen om. Patrick “Pappy” McMahon was zwaar verbrand. Kennedy hielp eerst McMahon terug naar het drijvende wrak; toen de elf overlevenden later naar een eiland moesten zwemmen, sleepte Kennedy McMahon ongeveer drie mijl / vijf kilometer, met de riem van diens reddingsvest tussen zijn tanden. (Naval History)
Belangrijker: dit is niet alleen het latere officiële Kennedy-verhaal. McMahon zelf bevestigde het, evenals bemanningslid Gerald Zinser. Zinser vertelde dat Kennedy de riem soms in zijn tanden hield en tussendoor rustte; McMahon is tot zijn dood in 1990 geïdentificeerd als de zwaar verbrande matroos die Kennedy op die manier naar het eiland bracht. (MovieChat)
Wel moet je het beeld iets minder Superman-achtig maken. Hij had McMahon niet vijf kilometer lang als een zak aardappelen boven water aan zijn tanden hangen. McMahon droeg een reddingsvest en dreef op zijn rug. Kennedy zwom schoolslag en trok hem aan de riem voort; tijdens rustpauzes hield hij de riem met zijn hand vast. Het duurde uren. (National Archives)
En er is een interessante keerzijde die de heldenmythe minder glad maakt: historici hebben óók gediscussieerd over Kennedy's verantwoordelijkheid voor de botsing zelf. Het U.S. Naval Institute bespreekt bijvoorbeeld vragen over zijn handelen vlak vóór de Amagiri PT-109 ramde. Dus: de boot werd geramd → Kennedy redde daarna zijn mensen → dus Kennedy deed alles die nacht geweldig is geen noodzakelijke conclusie. (U.S. Naval Institute)
Het mooiste vind ik eigenlijk Kennedy's eigen reactie toen hem later gevraagd werd hoe hij een oorlogsheld was geworden:
“It was involuntary. They sank my boat.”
Dat wordt ook door de National Archives aangehaald. (National Archives)
Dus mijn correctie op mijn eerdere antwoord zou zijn: ja, dat bizarre verhaal met die tanden is waarschijnlijk echt. De latere Kennedy-machine heeft PT-109 enorm uitgebuit voor zijn publieke heldenbeeld, maar juist dat spectaculaire onderdeel hoefde ze kennelijk niet te verzinnen.
Verzonden: donderdag 24 september 2026 16:24
Aan: Eline Hoogeveen <eline.hoogeveen@hotmail.com>; stijnhoogeveen01@gmail.com <stijnhoogeveen01@gmail.com>
Onderwerp: FW: Je afspraak informatie
Verzonden: donderdag 24 september 2026 16:21
Aan: Eline Hoogeveen <eline.hoogeveen@hotmail.com>; stijnhoogeveen01@gmail.com <stijnhoogeveen01@gmail.com>
Onderwerp: FW: Je afspraak informatie
Kun je dan vanaf die dag of na 5 oktober een avond doorgeven dat je cunt ? En dat Stijn ook zou kunnen. Zo, net in de zee gezwommen met dat top nabaiji (er stond nabaliji pak, dat verbetert chatGPT dan, bijzonder is dat) pak, geweldig, maar de zee leek wel echt 1 graden kouder dan 3 weken geleden. Zou dat kunnen in 3 weken tijd de zee 1 graden kouder ? Hoe koud is de noordzee voor scheveningen om 17.45 uur en om 5.45 uur in de ochtend ?
Ja, dat kan absoluut — en je waarneming lijkt zelfs behoorlijk goed. Vandaag, 24 september, geven bronnen voor Scheveningen ongeveer 17,4–17,9 °C zeewater.
Drie weken geleden, begin september, zat het water rond Scheveningen grofweg rond 19 °C. Dus ongeveer 1 à 1,5 graad afkoeling in drie weken is heel aannemelijk. Sterker: volgens de dagelijkse reeks was het op 16 september nog 19,45 °C en vandaag 17,9 °C — een opvallend snelle daling van circa 1,5 °C in acht dagen.
En het interessante antwoord op je vraag over 17.45 versus 5.45 uur: de Noordzee verandert veel minder tussen dag en nacht dan de lucht. Als het vanmiddag bij Scheveningen ongeveer 17½–18 °C is, zal het morgenochtend om 5.45 waarschijnlijk vrijwel hetzelfde zijn — denk aan hooguit enkele tienden verschil, niet ineens 2–3 graden kouder. Wind, stroming, getij en menging kunnen plaatselijk meer verschil maken dan het tijdstip. Rijkswaterstaat meet watertemperatuur continu op vaste meetpunten.
Dus jouw lijfelijke thermometer zat uitstekend: “hé, dit voelt ongeveer één graad kouder dan drie weken geleden” is heel geloofwaardig. Met dat Nabaiji-pak zal ~17,5 °C bovendien nog behoorlijk aangenaam kunnen zijn; zonder pak begint dat toch echt fris te worden.
En je eerste zin lees ik als een bericht dat je wilt formuleren. Ik vermoed dat “dat je cunt” → “dat je kunt” 😄:
Kun je vanaf die dag, of eventueel na 5 oktober, een avond doorgeven dat je kunt? En dat Stijn ook zou kunnen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten