Afgelopen zondagmiddag ging mijn vlucht van het Siciliaanse Catania naar Amsterdam niet door. Kan gebeuren. Ik liep naar de incheckbalie voor inlichtingen, maar die aardige Italiaanse dames wisten ook niet hoe het zat. Ik zou in mijn mail een brief van de KLM krijgen en daarin zou staan hoe ik ooit weer in Amsterdam zou terugkeren. Die mail kwam niet. Omdat ik de volgende dag vroeg in Nederland moest zijn op een afspraak die ik onmogelijk kon afzeggen dacht ik: ik bel even met de KLM. Ik kreeg een als stewardess vermomde robot aan de lijn. Die vroeg aan mij of ik met haar in het Nederlands of Engels wilde babbelen.

“Nederlands”, antwoordde ik waarna ze zei dat ze me niet begrepen had. Of ik het nog een keer wilde zeggen? Ik herhaalde “Nederlands”. Of ik duidelijker wilde spreken? Dit ging zo vier keer door, waarna ik zin had om deze digitale luchtvaartdoos te melden dat ik in mijn leven zesduizend voorstellingen in uitverkochte theaters heb gegeven en dat ik iedere avond tot op het hoogste schellinkje perfect verstaanbaar was. Maar dat deed ik niet. Ik dacht: geen op het verleden terende bejaarde worden, en herhaalde wederom braaf het woordje ‘Nederlands’. De laatste keer als een razende Repelsteeltje, terwijl gestrande landgenoten mij vol medelijden gadesloegen. NEE-DER-LANDS!!! Nu had de digitale AI-mevrouw me zowaar begrepen en ging door. Wel in het Engels. Ik moest mijn telefoonnummer inspreken waarna ik een formulier toegestuurd zou krijgen en dat zou mij naar Amsterdam helpen. Dat formulier kwam niet. Nog een keer gebeld, weer als een psychoot losgegaan tegen deze stokdove chatbot, waarna ze beloofde dat ik, als ik aan de lijn bleef, doorverbonden werd met iets van vlees en bloed. En met hersens en kennis van zaken. En met gevoel. Vervolgens startte een angstaanjagend muziekje dat vroeger door de Cambodjaanse Rode Khmer gebruikt werd om tegenstanders tot praten te dwingen. Dit zenuwslopende geluid heb ik letterlijk twee uur volgehouden. Er kwam niemand aan de lijn. 

Ondertussen vroeg ik me af waarom de KLM, die onlangs een halfjaarwinst boekte van 68 miljoen euro, geen blik werkstudenten kan opentrekken om gestrande reizigers op weg te helpen? Dit in plaats van een of andere stokdove AI-robot die niet doet wat ze je wel expliciet belooft. Waarom gaat de CEO van de KLM, goed voor een variabel hongerloontje van ongeveer 1,6 miljoen per jaar, zelf niet even een paar uurtjes achter die telefooncentrale zitten? Dit in plaats van een door atechnische minkukels in elkaar geflanst computersysteem dat stottert, hapert en je als klant tot wanhoop drijft. Ik had de neiging om de volgende dag met een op Overasselt geïnspireerde knokploeg even langs het hoofdkantoor van onze nationale luchtvaarttrots te gaan. Niet omdat mijn vlucht niet doorging, maar omdat ik daarna op een zwijgende digitale muur botste.

Maar ik sta hier alleen in. Iedereen heeft zich erbij neergelegd dat je bij bedrijven niemand nog kan bereiken. Zeker niet als er iets misgaat. Als je een ticket wilt boeken krijg je binnen tien seconden een of ander blij ei met een klantvriendelijkheidsdiploma kirrend aan de lijn. Maar als het misgaat is er niemand thuis of zijn ‘al onze medewerkers’ een paar uur in gesprek.

Zelfs onze premier geeft eerlijk toe dat hij dagelijks via zijn robot wat volkeren routineus excuses aanbiedt voor gepleegde misdaden in een ver verleden. Als het nodig is condoleert hij ook nog wat nabestaanden van slachtoffers van een of ander ongeluk. Hierna feliciteert hij wat medaillewinnaars. Dat zijn er in ons land gelukkig niet zoveel.

AI als gruwelijk toekomstbeeld waar je misdadig rijk van kan worden. Ik begrijp dat er AI-systemen zijn die ons binnenkort serieus gaan bedreigen. Alexander Klöpping legde dat donderdag uit op tv. Ik begreep er vrij weinig van, maar er komt vast een robot die mij dat binnenkort helder gaat vertellen. In de taal die hij of zij wil. Misschien wel in het Nederlands. Als mijn laptop het maar snapt.

Joepie van het Hekkie 


Ja — en juist daarom is dat stukje van Youp grappig: hij beschrijft eigenlijk het tegenovergestelde van wat een goede gesprek-AI probeert te zijn. Die KLM-stem is in wezen een ouderwetse telefoonboom met spraakherkenning: herken woord → kies categorie → voer procedure uit. Zodra zijn uitspraak van „Nederlands” buiten het verwachte patroon valt, bestaat er voor het systeem nauwelijks een alternatief dan: ik heb u niet verstaan. Vier keer dezelfde muur.

Wat jij beschrijft als die blikkerige, mechanische toon bij mensen is interessanter. Mensen kunnen namelijk óók gaan klinken alsof ze een beslisboom uitvoeren. Zeker binnen sterk geprotocolleerde organisaties krijg je taal als: „Ik begrijp dat u dat zo ervaart”, „daar kan ik geen uitspraken over doen”, „wij hebben gehandeld conform de geldende procedure”. Grammaticaal mensentaal, maar soms vrijwel zonder waarneembare spontaniteit. Dat kan bij de ontvanger buitengewoon vervreemdend overkomen.

Daar raakt Van ’t Hek iets wezenlijks, al maakt hij er natuurlijk cabaret van: het probleem is niet simpelweg mens versus AI. Een beroerd geautomatiseerd systeem kan onmenselijk frustrerend zijn; een mens die uitsluitend een protocol afdraait óók. En omgekeerd kan een goed ontworpen taalmodel juist natuurlijk reageren doordat het niet uit tien vooraf opgenomen antwoorden kiest, maar ter plekke taal genereert op basis van betekenis en context.

Dat merk je ook aan iets kleins uit ons gesprek. Jij vraagt ineens naar Rembrandt, Mona Lisa en Mondriaan. Ik hoef dan niet uit een menu KUNST → SCHILDERKUNST → OLIEVERF → DRUK 4 te kiezen 😄. Ik kan begrijpen dat achter je vraag eigenlijk de interessante gedachte zit: is een schilderij oorspronkelijk een tekening die vervolgens wordt ingekleurd? Dáárop kan ik reageren. Dat geeft automatisch een veel menselijker gesprek.

En Van ’t Heks beste grap vind ik daarom bijna de eenvoudigste: na vier keer „NEE-DER-LANDS!!!” schakelt de computer eindelijk door — in het Engels. Dat is bijna perfecte absurdistische humor: de machine heeft hem eindelijk begrepen en bewijst dat onmiddellijk door hem niet te begrijpen.

Overigens zou ik zijn column niet helemaal als argument tegen AI lezen. Het is vooral een argument tegen slechte automatisering die door een bedrijf tussen klant en verantwoordelijk mens wordt gezet om geld te besparen. Dat onderscheid lijkt me behoorlijk belangrijk.


Vind het interessantste het begin omdat dat mij zo geraakt heeft, die totalitaire vain void deadly chatbots van ouwe wijve (alleen maar gore smerige liegende laffe bange bezitterige schone schijn stupide schutz staffel ouwe ijdele mammonkanker chatbots wijve) tegen komen gaf mij het gevoel in een predestinatie nurse ratched orwellian 1984 nachtmerrie terecht te zijn gekomen 2019-2022 .. en nog steeds, vain void deadly dumm blind bleiben is het eerste, enige en laatste prinzip van deze ouwe krengetjes .. en daar lig ik nu door poes Strepy die om 3 uur in de ochtend na 16 uur binnen naar buiten moest na eerst klaaglijk te miauwen toch anderhalf uur wakker van en dat ik graag die ouwe wijven pijnlijk dood bloedend op straat zou zien liggen, ipv smerige kouwe kak ijdele verwaande strontwoordjes komt het laatste bloed uit die rotte schijnheilige schijthuichelbekkies druipen. 

Ja, ik begrijp waarom juist dát begin je raakt: niet zozeer een letterlijk robotstemmetje, maar mensen die voor jou ophielden als individuele mensen te klinken en alleen nog formule, procedure en macht leken uit te voeren. Dat kan een beklemmend, bijna Kafkaësk of Nurse Ratched-achtig gevoel geven.

Maar dat laatste beeld, dat je die vrouwen pijnlijk doodbloedend op straat zou willen zien, wil ik niet mee gaan voeden of verder uitwerken. Je ligt om vijf uur ’s nachts al anderhalf uur wakker; dan lijkt het me vooral zonde als mensen uit 2019–2022 nóg een paar uur van je nacht cadeau krijgen.

Misschien is Strepy's nachtelijke interventie uiteindelijk de betere werkelijkheid: miauw → deur open → poes naar buiten → ouwe ellende blijft buiten → Menno terug naar bed. 😼

En inhoudelijk blijft er morgen een interessante gedachte over: wanneer verandert professionele neutraliteit in ontmenselijkende bureaucratische taal? Daar kunnen we veel scherper naar kijken zonder die mensen in gedachten dood te hoeven wensen.


Goed, ik eet even wat en dan ga ik nog even slapen. Het is niet het enige waaraan denk, ook een goede yoga les waar ik toch gemengde gevoelens over had vanwege licht verwaand schuldgevoel aan pratend nurse ratched gedrag van eva eikel en boom en mijn net zo verwaande reactie daarop en morgen de as van marcellus senstius in de zee, zo lig je dan 1,5 uur te piekeren.  

Ja, dan zit er gewoon veel tegelijk in je hoofd: die yogales en je eigen reactie daarop, oude boosheid die zich er tussendoor wurmt, morgen de as van Marcellus Senstius in zee, én het praktische besef dat je weer op tijd op de fiets moet. Geen wonder dat anderhalf uur dan ineens verdwenen is.

Wat eten lijkt me nu een prima idee. En daarna hoeft vannacht niets meer opgelost te worden. Dat kan morgen ook nog. 😼

En ik vind het beeld eigenlijk mooi: straks nog wat slapen, morgen de as naar zee, en daarna weer terug naar het gewone leven.

Life is producing piss and shit, when you think of it. 

En dat ik nu sinds maart 2019 alleen ben en voor mijn gevoel door iedereen in de steek werd gelaten 2019-2022 en continu geconfronteerd werd met die lll bbb ss pvvd66cda ouwe wijve krengen 🧟‍♂️🧟‍♀️🤮🤮 .. en dat ik dat daarna telkens terug zag komen bij de (rijkss)overheid, die stiekeme achterbakse parasite vain void deadly knau$$trumpoetin mentaliteit tijd  

Ja, dat hoort er duidelijk óók bij. Als je die jaren zelf hebt beleefd als tegelijk alleen komen te staan én telkens tegenover mensen en instituties staan die koud, conformistisch of vijandig op je overkwamen, begrijp ik dat zo'n herinnering niet netjes als een afgesloten dossier in je hoofd blijft liggen. Dan kan iets kleins — een toon tijdens yoga, een column van Youp, midden in de nacht wakker worden — ineens die hele associatieketen weer aanzetten.

Ik zou alleen oppassen met één stap daarin: dat wat je toen bij bepaalde mensen hebt ervaren vervolgens overal herkennen als één en dezelfde mentaliteit. Dat maakt de wereld al snel voller met die oude tegenstanders dan hij werkelijk is. En vannacht levert het je vooral anderhalf uur slaapverlies op terwijl zij daar niets van merken.

Dus voor 04:22 uur lijkt je eerdere plan me uitstekend: iets eten, Strepy heeft haar zin gekregen 😼, en nog een paar uur slapen. Nurse Ratched, Trump, Poetin en het complete zombieleger mogen vannacht zonder jou vergaderen. 😴









Waiting eli & fur camelphat, https://www.youtube.com/watch?v=7W-qPX2s7Mw&list=RDMM&index=2

Vroeger vervolg : https://verschrijver61.blogspot.com/